Bebeklerde gaz sancısı (infantil kolik)

Büyümek kolay bir iş değildir. İnsan yaşamının en hızlı büyüme fazlarından biri olan yenidoğan döneminde büyümek ve yeni hücreler yapmak için gerekli olan enerjiyi elde etmek için bebekler gerçekten yoğun bir beslenme çabası içerisindedirler. Aynı zamanda barsaklar da beslenme ile birlikte gaz üreten birçok mikroorganizma ile dolmaya başlar. Anne sütünün içerisindeki sindirime yardımcı maddeleri alamayan mama ile beslenen bebeklerde ise gaz sancısı daha sık görülür. Tüm bunların sonucunda az veya çok tüm bebeklerde beslenme sonrası kızarmalar, ıkınmalar, uyurken bile ses çıkartma ve bazen de saatlerce durdurulamayan ağlamalar görülebilir.

İyi haber bunun bebeğe bir zararı olmadığı, kötü haber ise bilimsel olarak gaz sancısını gidermenin kanıtlanmış bir yolu olmadığıdır. Ama hiçbirşey yapmadan durmak insan doğasına uymadığından tüm anne babalar (ben ve eşim de dahil) birşeyler yapmak isteriz. Burada bence en önemli olan yaptığımız şeylerin en azından bebeğe zarar vermemesidir (çünkü başta söyledik: bilimsel olarak işe yarayan bir yöntem maalesef yok). Gaz sancısı çoğunlukla ikinci aydan sonra azalmaya başlayarak 3. ayda sonlanır bazen azalarak 6. aya kadar devam eder. Bizler çoğunlukla bu dönemde yaptığımız bazı uygulamaların gaz sancısını azalttığını düşünürüz ama aslında sadece çocuk büyüdüğü için gaz sancısı azalmıştır.

Önerilebilecek bazı yöntemler şunlardır:
1.  Anne karnındaki sesleri taklit etmek (biz bu mantıkla işe yaradığını düşüncek de gerçekte neler oluyor bilmiyoruz)

Bu ses taklidi için en işe yarayan yol arabaya binmektir. Belki burada sadece ses değil titreşim de işe yarıyor olabilir. Bu yöntem Türkiye şartlarında tehlikeli bir yöntemdir; maalesef en fazla trafik kazalarının yaşandığı ülkelerden birine sahibiz. Mutlaka araba koltuğunda bebeğin seyahat etmesi gerekir, anne kucağında veya bağlanmadan oto koltuğunda veya doğru olmayan bağlama yöntemleri ile bebeklerin taşınması bir kaza anında çok yavaş bile gidiyor olsak ölümle sonuçlanabilir.

Diğer bir yöntem saç kurutma makinasıdır. Burada da dikkat etmemiz gereken birkaç nokta var. Bebeğe saç kurutma makinasını mümkün olduğunca uzak tutmak gerekir. Hem sıcağa bağlı yanık hem de yaydığı  elektromagnetik alan fazla olduğu için zararlı olabilir. Saç kurutma makinaları fazla elektrik tüketen cihazlar olduğu için uzun süre çalıştırılmaları doğa için iyi değildir. Bebeğinizde saç kurutma makinası sesinin işe yarayıp yaramadığına bakın eğer işe yarıyorsa cep telefonuna saç kurutma makinasının sesini kaydetmeyi deneyebilirsiniz.

White Noise (Beyaz gürültü): Google store veya Apple Store’dan white noise adı altındaki programları deneyebilirsiniz. Bu programlardaki sesler sizin de daha huzurlu uyumanızı sağlayabilir. Benim favorim hafif yağmur ve arada şiddetli olmayan gök gürültüsünün olduğu ses.

Bebeklerin anne karnında duyduğu sesleri hatırlayabildikleri ile ilgili çeşitli çalışmalar vardır; bu nedenle geçici de olsa anne sesini duyduğunda veya anne karnındayken duyduğu Kur’an-ı Kerim, müzik gibi şeyleri duyunca bebek rahatlayabilir. Önerim hamileyken bebeğinize Kur’an okumanız ve sonrasında da okumaya devam etmenizdir. Gaz sancısına bilimsel olarak iyi geldiğini söyleyemem ama hem sizin hem de bebeğinizin ahireti için yararlı olacaktır (Allahu alem).

2. Sallamak 

Bebeklerin çeşitli yöntemlerle sallanması gerçekten bazen bebeğin susmasını sağlayabilir. Ama burada çok önemli dikkat edilmesi gereken şey bebeklerin sallanırken beyinlerindeki küçük “bridging vein” denilen damarlarında kanamalar olabilir, bu özellikle ani öne ve arkaya olan sallamalarda, sarsmalarda meydana gelir. Bu durumun tıbbi adı : “Sarsılmış Bebek Sendromu” dur ve ölümcül olabilir. Özellikle aşağıdaki videoda gösterildiği şekilde sallanan bebeklerde ortaya çıkar

Sonuç olarak bebeklerin sallanmasını önermemekteyiz.

3. Ilık havlu, masaj, acı elma yağı

Özellikle acı elma yağı kullanılarak karın ve ayaklara masaj yapılabilir. Bu sadece bebeğin biraz rahatlamasını sağlamakla kalmaz anne-bebek arasındaki iletişimin, bağlanmanın artmasına da yardımcı olur. Ilık havlu sıcaklığı yanlış ayarlandığında yanıklara, uzun süre orada tutulduğunda hipertermiye neden olabileceğinden rutin kullanımını önermiyoruz.

Aşağıda da uzun yıllar Gazi Üniversitesi Yenidoğan Yoğun Bakım Başhemşireliği yapmış Döne Hemşire Hanımın önerilerini bulabilirsiniz.

4. Bitkisel çaylar 

Bebeklerinize ilk 6 ay boyunca sadece anne sütü veriniz. Bitkisel çayları siz içebilirsiniz sütünüzden bebeğe geçecek miktarı belki işe yarayabilir. Direkt bebeklere bitkisel çay verilmesini önermiyoruz. Özellikle aktarlardan alınan bitkisel çaylarda daha dikkatli olmak gerekir. Bu bitkiler yetiştirilirken eğer kimyasal, bitkisel ilaçlamalar yapıldıysa bu ajanlar halen ürünün üzerinde olacaktır. Özellikle barkodsuz satılan ürünler sağlık veya tarım bakanlığının kontrol sisteminden geçmediği için daha tehlikelidirler, doğal olduğu düşünülerek bunları almak yerine markalı ürün kullanmayı tercih etmek gerekir.

5. İlaçlar 

Piyasada onlarca gaz sancısına iyi geldiği öne sürülen ilaç bulunmaktadır, bunların bazılarının bitkilerden elde ediliyor oluşu onların ilaç olduğu gerçeğini değiştirmez. Her ilaç gibi bu ilaçların da yan etkileri olabilir. Gaz sancısına iyi geldiği bilimsel olarak kanıt düzeyi yüksek olarak kanıtlanmış bir ilaç bulunmamaktadır. Bu ilaçların bir kısmının içerisinde glukoz, fruktoz şurubu bulunabilir veya tatlandırıcı bulunabilir. Anne sütü ve mamaların tadları gerçekten kötüdür ve bebeklere yararı olsun diye vereceğiniz gaz damlaları ve şuruplarının içerisindeki şekerli tat onların anne sütünden ayrılmalarına, ek besinlere erken başlamaya neden olabilir; bu nedenle kullanılmamalıdır. Diğer bir önemli nokta bazılarının içerisinde az da olsa alkol olabildiğidir, içeriğini iyi okumak gerekir. Bir ilacın alkol içermeyen bir muadili varsa ve o ilacın şifa aradığımız hastalık için yararlı olduğu kanıtlanmamışsa tedavi amacıyla da olsa o ilacı kullanmak caiz olmayacaktır.

6. Probiyotikler, Prebiyotikler 

Yapılan bazı çalışmalarda probiyotiklerin ve prebiyotiklerin kullanımı ile ilk 2 haftada gaz sancılarının ve barsak şikayetlerinin azaldığı gösterilmiştir. Bu yararlı etkileribi 3. haftadan sonra göstermemektedirler. Özellikle sezaryan ile doğum yapmış, anne sütü yerine mama ile beslenen veya yenidoğan döneminde çeşitli nedenlele antibiyotik kullanması gereken bir bebeğiniz varsa probiyotik-prebiyotik içeren bir preperat kullanmanız faydalı olabilir.

Bir Cevap Yazın